Selectief verbod buitenreclame lastig
06-Jun-2025 15:40

Leestijd 3 minuten

In steeds meer gemeente worden moties aangenomen om te komen tot een verbod van reclame voor bepaalde zaken. De meeste moties gaan over verbod op reclame voor fossiele producten gevolgd door reclames voor vlees en vis. In Den Bosch is gevraagd of er een verbod kan komen voor ongezonde voeding.

Allereerst moet worden vastgesteld wat ongezonde voeding is. Als de definitie van het voedingscentrum gevolgd wordt, dan zou het gaan om alle producten die niet binnen de Schijf van Vijf vallen. Dat gaat dan vooral over producten met teveel zout, suiker of verzadigd vet. De achterliggende gedacht bij de Bossche motie was ook wel een beetje een verbod op reclames op vlees, maar die zit wel in de Schijf van Vijf.

De gemeente verleent een concessie aan een bedrijf om buitenreclame in te vullen . Voor Den Bosch is dat Clear Channel. Deze concessie is een contract en als de gemeente daar iets aan wil veranderen, kan dat financiële gevolgen hebben. De huidige concessie loopt tot 2033. Als ruimte die ontstaat door het wegvallen van reclames voor ongezonde voeding ingevuld kan worden door andere reclames, dan valt de schade mee. Om welke bedragen het gaat wordt uit concurrentieregels niet openbaar gemaakt, maar zou naar schatting gaan om een jaarlijks bedrag van € 500.000.

De vraag is ook of een verbod effectief is. Het betreft alleen reclame in de openbare ruimte (denk aan reclamezuilen en abri's), maar de reclame kan ook verschuiven naar bedrijven met veel bezoekers (private ruimten) waardoor mensen toch geconfronteerd worden met reclames voor ongezonde voeding. Dat geldt ook voor reclame in andere steden waarmee Bosschenaren geconfronteerd worden. Dit wil niet zeggen dat een verbod geen impact heeft, want minder reclame uitingen betekent wel minder beïnvloeding.

Van het totale reclamebudget dat aan reclame wordt besteed, gaat ongeveer 4 tot 5% naar buitenreclame. Een verbod zou kunnen leiden dat een deel van het budget naar andere mediavormen gaat (online, bladen, TV en radio).

Als er gezondheidswinst geboekt kan worden door een verbod op buitenreclame voor ongezonde voeding, dan is dat ook wel wat waard. Er gaat nu veel geld naar voorlichting en maatregelen naar verschillende 'ongezonde zaken' zoals obesitas (€160.000), gezonde scholen (€ 180.000) en Samen Gezond (€ 160.000). Daarnaast heeft de GGD een algemeen budget voor gezondheid van € 7 miljoen.

Het college zou het liefst een landelijk verbod zien. Dit geldt nu al voor tabaksproducten, geneesmiddelen en online gokken. Een lokaal verbod zou opgenomen moeten worden in de APV. Den Haag is de enige gemeente die tot nu toe een dergelijk verbod in de APV heeft doorgevoerd. Daarvoor moet een goede juridische basis zijn. Vaak is dat pas te onderbouwen als een rechter hierover een uitspraak doet (er is dan jurisprudentie).

De reclamewereld ontgaat ook niet dat meerdere gemeenten een verbod willen op bepaalde reclame uitingen. Op basis van zelfregulering zijn er al meerdere regels voor buitenreclame. De Nederlandse Reclame Code ziet hier op toe en kan eventueel sancties opleggen. Daarnaast kan de gemeente zelf ook reclameruimte inkopen om reclame te maken voor gezonde alternatieven of acties die de gemeente onderneemt om te komen tot een gezonde samenleving.
Het college wil wachten op de resultaten van een onderzoek van Outreach die wil komen met een pakket van maatregelen voor buitenreclame. Dit pakket zou uiterlijk 1 januari 2026 worden aangeboden.

Auteur: Alfred Heeroma

641 keer werd dit bericht gelezen