Teloorgang gemeenteraad
24-Apr-2026 10:31

Leestijd 5 minuten

Ruim een maand geleden vond er een gemeenteraadsverkiezing plaats in Den Bosch. Al snel werden er twee verkenners aangesteld en die kwamen al snel met een advies. Zover lijkt er niets aan de hand. Totdat de gemeenteraad hierover iets zei. In een vergadering van ruim 4,5 uur liet een aantal partijen zien dat je een eerste indruk maken, maar een keer kan. Vooral het CDA, Leefbaar 's-Hertogenbosch en Bossche Groenen lieten zich van een lelijke kant zien.

Wat is er aan de hand. De verkenners kwamen met een advies om twee grootste partijen die er na de verkiezing waren (D66 en GroenLinks-PvdA) een motorblok te laten vormen en daar nog twee partijen bij te zetten zodat er een ruime meerderheid zou ontstaan. De meeste partijen hadden niet zoveel bezwaar tegen het motorblok. Echter de twee partijen (centrum links georiënteerd) kozen er niet voor een zo links mogelijk gezicht, maar hier een tegengeluid over rechts tegenover te stellen. Dit werd vorm gegeven door de VVD en Rosmalens Belang. Dit omdat de stad nu zowel conservatief als progressief is aldus GroenLinks-PvdA fractievoorzitter Slikker. Dat kan best eens waar zijn.

Het CDA liet, bij monde van fractievoorzitter Rachna Lipman, weten dit niet te begrijpen en bleef maar hameren dat het CDA uitgenodigd had moeten worden. Ook Leefbaar 's-Hertogenbosch vond het vreemd dat ze als winnende partij niet werden gevraagd. Mariève Craste (D66) pareerde dat simpel dat als een partij zegt de huid duur te verkopen en met de rug naar de raad staat omdat ze vindt dat het op straat gebeurt, niet getuigt van opstelling die neigt naar samenwerking. De Bossche Groenen vond dat een links geluid, gezien de uitslag logisch is en dat ze ook hadden moeten worden uitgenodigd. Daarmee gaven deze partijen aan als een stel kleuters in de gemeenteraad te zitten. En dat terwijl alle sprekers ervaren gemeenteraadsleden zijn.

Burgemeester Mikkers had vooraf aan de verkenners meegegeven dat er zaken lopen in de stad waarvan het zonde zou zijn als die zouden worden stopgezet. Dat gaat zowel om de cultuurverandering binnen de gemeentelijke organisatie als de profilering van de stad. Dat is wel op het randje, want een verkiezing kan ook zijn om daar een correctie op te maken. Gezien de verkiezingsuitslag geeft de kiezer aan dat dit niet nodig is, want ook de afgelopen periode was er een zogenaamde regenboogcoalitie (D66, PvdA, VVD, GroenLinks, Rosmalens Belang en CDA).

De afgelopen weken hebben de leden van de nieuwe gemeenteraad allerlei trainingen gekregen over hoe gemeenteraad functioneert, vergadert en dergelijke. Hopelijk gaat dat bijdragen aan een betere gemeenteraad zoals die zich twee weken geleden presenteerde.

Toch is dat niet het enige, want hoe een gemeenteraad functioneert binnen de regels, is iets anders dan wat de democratie vraagt. Met die democratie is het maar matig gesteld. Dat is niet per definitie een tekortkoming van de gemeenteraad, maar van de democratie in Nederland in het algemeen. De gemeenteraad zou moeten faciliteren, maar zit nog te vaak in modus om zaken te bepalen.

Dat faciliteren zou wel eens belangrijker kunnen worden. Tussen burgers en bestuur zit een laag die aangeduid wordt als civil society (particulier initiatief). De laatste decennia was dat iets wat in Den Bosch behoorlijk verzwakt was, maar nu weer meer in opkomst is. Het fraaie is dat dit eigenlijk vanuit de gemeente wordt gepromoot onder de noemer #vaniknaarwij. Anders gezegd van individualisme naar gezamenlijkheid. Hierbij is een belangrijke rol weggelegd voor de vrijwilligers. Een proces dat al langzaam vruchten begint af te werpen en zelfs al aandacht heeft getrokken van andere gemeenten. Dat vraagt wel dat de gemeente dit soort burgerinitiatieven beter en meer gaat ondersteunen (faciliteren).

Dat komt in 'Het verhaal voor Den Bosch' ook wel een beetje naar voren. Dit draait om verbeelden, verenigen en vieren. De economie is hierin niet bepalend, maar vooral de woon- en leefgemeenschappen. Nu is Den Bosch een verzameling van wijken die elk een eigen gezicht hebben, maar ook hun eigen behoeften. Dan kun je niet aankomen met een universeel concept. En dat heeft de gemeenteraad nog niet zo goed door. Het gaat niet om een verhaal voor vier jaar, maar een vorming die vele decennia vooruit kijkt.

Het Tweede Burgerberaad gaf ook aan dat burgers eerder in processen moeten worden betrokken. Nu lopen er al veel grote processen en nog steeds komt naar voren dat een behoorlijke groep inwoners niet doorheeft dat die lopen. Het zijn processen die lang lopen, denk aan ontwikkeling Spoorzone (bouw woningen), nieuw station, uitbreiding spoornet en ontwikkeling als datastad. Dat vraagt om aanpassing van de ambtenaren, maar ook van de gemeenteraad. Mikkers wees er al eens op dat raadsvoorstellen niet alleen van het college van B en W moeten komen, maar ook vanuit de gemeenteraad zelf. Dus niet alleen controleren, maar ook initiatief nemen. Dat is de afgelopen jaren een zwak punt geworden.

Gaat dat dan ook lukken? Dat is nog maar de vraag. De gemeenteraad moet ook wethouders benoemen. De afgelopen periode hadden we al een wethouder die niet in deze stad woonde, maar in Amsterdam. Nu is het niet zo dat dit betekent dat dit zo'n wethouder slecht werk levert, maar vreemd is het wel. Nu komt D66 met een wethouder uit Middelburg. Bestuurlijk zal dat geen probleem zijn, maar de vraag is waarom zijn er in Den Bosch geen mensen te vinden die dit kunnen invullen?

Een Verhaal voor Den Bosch betekent ook uitgaan van eigen kracht, omdat anders iemand anders er met jouw verhaal vandoor gaat. Ik ben er nog niet zo van overtuigd dat de nieuwe gemeenteraad in staat is om dit te voorkomen. Er zitten 13 fracties in de gemeenteraad en dat zijn er teveel, zeker als die allemaal vanuit hun eigen gezichtspunt (verhaal) opereren. Dat is zeker niet van ik naar wij. En zolang Mikkers nog steeds moet duiden dat Den Bosch ook de kernen Rosmalen, Nuland en Vinkel omvat, dan is er van een wij-gevoel geen sprake. Zonder dat is een teloorgaan van de gemeenteraad te verwachten.

Auteur: Alfred Heeroma

198 keer werd dit bericht gelezen