De strijd tussen welvaart en welzijn
12-Feb-2026 15:27

Leestijd 4 minuten

Als u moet kiezen tussen voldoende geld in de portemonnee of fijn wonen, welke keuze maakt u dan? Dat zal voor velen een lastige zijn, want liever zou de keuze zijn voor en en. Toch is dit een vraag die bij steeds meer Nederlanders van toepassing is. In Veldhoven zijn steeds meer inwoners niet zo blij meer met alle groei van ASML, in de Haarlemmermeer kunnen woningen niet gerealiseerd worden omdat Schiphol dat niet wil en omdat de Rotterdamse haven moet uitbreiden dreigt zelfs het gehele dorp Moerdijk te moeten verdwijnen. Het grootkapitaal wint steeds meer terrein en de vraag is of we daar gelukkiger van worden.

Wie kijkt naar de piramide van Maslow ziet dat veiligheid (wonen) een van de eerst basisbehoeften is. Toch laten we anderen zaken steeds vaker toe om niet meer in deze basisbehoeften te voorzien. Woningen kunnen niet gebouwd worden omdat ze te dicht bij een landbouwgebied liggen waar met giftige stoffen gewerkt wordt. Een keuze tussen wonen en voedselvoorziening. Terwijl er een schreeuw lijkt te zijn naar woningen (landelijk zou er een tekort van 400.000 woningen zijn), blijken er telkens andere zaken te zijn die toch belangrijker zijn.

Het grote probleem is dat we maar niet durven te veranderen. Zo zag ik gisteren een rapportage die aangaf dat een veeboer met veel liefde en plezier zijn baan uitvoert, maar toch zou hij moeten stoppen omdat hij een bedrijf heeft in een Natura 2000 gebied. Hij wil niet stoppen, waarbij duidelijk zijn eigen belang boven het algemene belang namelijk het behoud van biodiversiteit. Dat is in principe de omgekeerde weg, een kleine ondernemer moet wijken voor iets groters.

Het is een constante strijd tussen twee zaken die leidt tot een conflict en een jarenlang proces. Tijd die er helemaal niet meer is. De mensheid denkt nog een keuze te hebben, maar die heeft ze helemaal niet. Let op, ik schrijf mensheid, want de wereld zal veel beter af zijn zonder mensen. De serie 'Life after People' laat zien wat er gebeurt als de mensheid is verdwenen. Dat laat ook zien dat we als mensheid steeds verder van onze leefomgeving zijn komen af te staan. Dat is een keuze, maar steeds meer mensen zien in dat die keuze niet zo heel verstandig is. Maar de de zaak keren is lastig, want mensen iets afnemen is lastiger dan mensen iets geven. Toch zou een duidelijke keuze prettig zijn, maar in polderland Nederland probeert men beide kampen tevreden te houden. Dat leidt in de praktijk tot veel ongemak.

Vooral in Den Haag is onze nationale overheid al jaren aan het sukkelen. Op provinciaal en lokaal gebied is men al verder met slagvaardigheid, maar ook die wordt begrenst door de landelijke politiek. Het is niet zo dat er niets gebeurt, want dan zou Nederland allang als een kaartenhuis zijn ingestort. Dat kan alsnog gebeuren, want de uitdagingen zijn groot. Het oppervlaktewater is vuil, het is slecht gesteld met de natuur, we lopen achterop met biologisch landbouw, er is amper ruimte om te wonen, er is te weinig water en stroom enzovoort. We worden langzaam voorbereid op dat instortende kaartenhuis.

Binnenkort is er een gemeenteraadsverkiezing. Veel partijen komen met allerlei ideeën, waarvan sommigen regelrecht ingaan tegen de wettelijke regels. Er is geen afstemming tussen partijen en bijna vier handen vol aan partijen strijden om de 39 Bossche zetels om na de verkiezing veel water bij de wijn te moeten doen. Dat gebeurt al jaren zo en nog steeds niet is de lokale politiek er in geslaagd om het vertrouwen op te krikken. Terwijl de borden weer worden volgeplakt met affiches (met als dieptepunt wel die van de PVV waarop niet het hoofd van Van Hattem, maar van Wilders staat) met weinig zeggende kreten.

Want wat voor stad wil Den Bosch nu eigenlijk zijn? Is de keuze om dé datastad te zijn wel zo'n verstandige keuze? Een echte studentenstad is het ook niet, al zijn er best veel studenten/leerlingen? Is het een overstapstad? Is het een groene stad? Een leefbare stad? Welke keuze wordt er gemaakt of beter gezegd, welke keuzen zijn er al gemaakt? Die 4800 woningen in de Spoorzone zijn niet meer te stoppen en ook niet de vernieuwing van het treinstation. De komst van Heesch-West lijkt er na bijna drie decennia ook wel te komen. De vraag is dan ook in hoeverre er nog iets te kiezen valt.

Er valt zeker iets te kiezen, namelijk of men welvaart wil of welzijn? Lokaal is dat best lastig. Kies je voor welvaart, dan accepteer je meer ruimte voor bedrijvigheid, toerisme enzovoort. Kies je voor welzijn, dan neem je afscheid van veel zaken. Krijg je er dan iets voor terug? Ja dat krijg je zeker, maar dat gevoel laat zich niet uitleggen, dat moet men ervaren. Dat staat helaas in geen enkel verkiezingsprogramma.

Auteur: Alfred Heeroma

104 keer werd dit bericht gelezen